Opowieść o motywacji i sile do działania

Niestety magiczna różdżka, która zmotywuje Cię do działania nie istnieje. Od czekania czy leżenia na kanapie nie zachce się, motywacji nie przybędzie. 

Znacie to?  „nie mam motywacji...”, „nie mogę się zmotywować...”, „moja motywacja wyczerpała się..”.

Motywacja, czyli co? Zajrzałam do słownika PWN:

"Motywacja [łac.], psychologiczny  proces regulacji psychicznych, nadający energię zachowaniu człowieka i ukierunkowujący je; może mieć charakter świadomy lub nieświadomy."

Dziś nie będę analizować różnorodnych mechanizmów i kotwic motywacji. Skupię się na aspekcie energii i siły do działania.

Jak więc znaleźć energię i siłę do działania? Skąd ją czerpać?

Jako ludzie dysponujemy określonym zasobem energetycznym na dany dzień. Oczywiście każdy z nas różni się zasobem, którym może dysponować. Jedni „z urodzenia” z nas mają więcej, inni mniej. To cechy osobnicze, ale również związane z trybem życia i przyzwyczajeniami. Nasza energia wyczerpuje się podczas działania.  Różne aktywności w ciągu dnia oraz emocje i stres w różnym stopniu „konsumują” naszą energię. Na pewno doświadczyliście dni, kiedy „padacie na twarz”, oraz dni kiedy wieczorem czujecie się pełni energii i wigoru. Na szczęście nasze zasoby energetyczne podlegają regeneracji, stąd każdego dnia możemy podejmować nowe działania.

Jesteśmy wyposażeni w mechanizm samoregulacji. Chodzi o działania/ zachowania, które podnoszą dobrostan naszego organizmu.   

Przykład:  Wracam bardzo zmęczona z pracy, boli mnie głowa, marzę aby napić się gorącej herbaty i pójść spać. Na to popołudnie miałam zaplanowany trening biegania. Jest jesienne popołudnie, pada deszcz i jest zimno. Podejmuję decyzję o pozostaniu w domu, odpoczynku i relaksie. Trening biegania odkładam na inny dzień. 

W tym przypadku przełożenie przez mnie treningu na inny dzień  wynikało z potrzeby odpoczynku i regeneracji. Ale uwaga! Czasem  takie działanie może mnie to oddalać od celu (na przykład planuję ukończenie warszawskiego maratonu, więc potrzebuję regularnych treningów).

Jak możemy sobie pomóc, aby realizować cele?

W takiej sytuacji jak opisana powyżej z pomocą przychodzi nam samokontrola. Samokontrola, czyli umiejętność kontrolowania swoich emocji i zachować. Dzięki niej możemy świadomie podejmować działania, które przybliżają nas do celu (ukończenie warszawskiego maratonu). Samokontrola oraz samodyscyplina powodują, że działam nawet jeśli mi się nie chce. To wymaga wysiłku i siły woli zrobić trening biegania w jesienny, deszczowy wieczór.

Siła woli jest jak mięsień, który możemy świadomie ćwiczyć. Siła nie bierze się z niczego. Wzmocnienie siły do działania następuję przez… działania. Wytrwałość wzmacnia wytrwałość. Zanim zaczniecie realizować duży cel, warto zacząć od czegoś mniejszego. 

Wytrwałość to bardzo często pokonywanie dyskomfortu: opieranie się pokusie (wygoda, brak wysiłku, zrobienie czegoś łatwiejszego), oderwanie się od dystraktora (aktywności/ ludzi, którzy nas rozpraszają), przezwyciężenie chęć porzucenia działania (racjonalizacja porzucenia działania).

Kto z nas tego nie doświadczył?  Z własnego doświadczenia  przez 20 lat nauki gry na fortepianie (od 7 roku życia) wiem, że siła do działania nie bierze się od leżenia na kanapie. Już od szkoły średniej spędzałam codziennie przy fortepianie 5-6 gdziennie, na studiach nawet 9-10.  Podejmując działąnie uruchamiamy mechanizm pozytywnej „śnieżnej kuli”, który buduje siłę i wytrwałość. 

Na co jeszcze warto zwrócić uwagę?

Aby osiągać cel warto odpowiednio ukierunkować wytrwałość, czyli mieć plan działania.  Już słyszę, jak mówicie: „plan działania to old school’owe podejście!".

Czyżby?  Dzięki dobrze ułożonemu planowi działania możemy monitorować postęp realizacji celu (poszczególne aktywności, które zbliżają nas do osiągniecia celu). Dzięki monitoringu planu budujemy samoświadomość (wiemy, gdzie jesteśmy, a nie gdzie nam się wydaje, że jesteśmy). To wszystko daje nam możliwość samokontroli i podejmowania (lub niepodejmowania) świadomych decyzji i działań.

I jeszcze check lista zadań (lista kontrolna zadań) – przydaje się zwłaszcza w przypadku bardzo skomplikowanych zadań (ile zrealizowaliśmy, ile powinnyśmy zrealizować). Typowe podejście project managementowe, bywa pomocne w realizacji codziennych celów.

W budowaniu i realizacji planu kluczowa jest mądra dystrybucja zasobów, energii, siły woli. Mądra, czyli taka która realnie zbliża nas do osiągniecia celu.  Kluczowa kwestia- zarządzanie zasobami energetycznymi (pisałam o tym na początku).

A co z brakiem czasu?

Brak czasu – to powszechna dolegliwość. Moi Klienci skarżą się na brak czasu, często na kwestie najważniejsze.  Sama czasem też tak mam. Skąd problem?

Przyjrzyjmy się … dzień zaczynamy od małych, nieistotnych zadań (maile, telefony, rozmowy, media społecznościowe, pomagamy komuś w jakimś zadaniu, itp.). Na koniec dnia brakuje nam czasu na najważniejsze zadanie (napisanie raportu czy przygotowanie prezentacji).

Jak sobie z tym poradzić?  Trzeba zacząć od najważniejszego zadania i skupić się nad nim. Warto określić, ile czasu chcemy poświęcić na dane zadanie. Termin i czas wykonania są motywujące, co więcej pomagają zarządzić sobą w czasie. Zaplanowany czas determinuje wykonanie zadania (na przykład: mam 2 godziny na wykonanie raportu), a nie zadanie determinuje spędzony czas (praca bez ograniczenia czasowego nad danym zadaniem). Warto wpisać czas na zadanie do kalendarza i trzymać się tego bez względu na okoliczności. Wytrwałość i opieranie się pokusom, o których pisałam wcześniej, pomoże nam.

Co jeszcze pomaga podnieść poziom motywacji?

Jednym ze sposobów mogą być symulacje mentalne, czyli wyobrażenie sobie przyszłości na różne sposoby.  Już samo wyobrażenie sobie określonej sytuacji czy odczucie emocji może być pierwszym krokiem w realizacji celu.

• Symulacje efektu to wyobrażenie sobie docelowego rezultatu/ efektu (konkretna sytuacja/ efekt naszych działań, nasze emocje i uczucia towarzyszące osiągnięcie celu)
• Symulacje procesu to wyobrażenie sobie działań (procesu krok po kroku), który prowadzi nas do realizacji celu.

O czym jeszcze trzeba pamiętać?

Badania naukowe dowodzą, że naszymi działaniami kieruje funkcjonowanie mózgu.  Zadbaj o swój mózg! Nasze co dzienne wybory i nawyki co do stylu życia wpływają na funkcjonowanie naszego mózgu.

Co wspiera funkcjonowanie naszego mózgu:

• aktywność fizyczna powoduje między innymi lepsze krążenie krwi, wydzielanie endorfin, normalizacja produkcji melatoniny, która jest potrzebna, aby dobrze spać,
• zdrowe odżywianie to dostarczanie budulca i energii do komórek,
• nawadnianie organizmu: ciało ludzkie składa się z 60-70% wody, woda spełnia określone funkcje w naszym organizmie,
• sen: niezbędny, aby nasz mózg mógł „przeprocesować” infomacje i bodźce pozyskanie w ciągu dnia,
• niedopuszczanie do przewlekłych stanów zapalnych (ciągłe przeziębienia),
• zrezygnowanie z używek (alkohol, papierosy, narkotyki).

Mój cel - po co ja to robię?

W trakcie codziennych działań warto pamiętać o nadrzędnym celu:  Po co ja to robię? (słynne "WHY").

A zatem kiedy w jesienny, deszczowy wieczór nie mam ochoty wyjść pobiegać, przypomnam sobie o tym, że chcę ukończyć maraton warszawski.  Dzięki temu mam szansę pokonać swoje obiekcje, a nawet wyjść ze strefy komfortu i wykonać kolejny trening.

Pamiętajcie, że siła woli jest jak mięsień, który możemy świadomie ćwiczyć. Siła nie bierze się z niczego😊.

Dużo wytrwałości i siły w realizacji Waszych celów Wam życzę! Nie jesteś sam/ sama!